Park Adama Sikory to stuletnia przestrzeń zielona położona nad rzeką Olzą w Czeskim Cieszynie, tuż przy granicy z Polską. Powstał dzięki niezwykłemu gestowi księgowego, który z własnych oszczędności kupił nadrzeczne nieużytki, by stworzyć miejsce zabawy dla dzieci polskiej społeczności. Dziś, po gruntownej modernizacji, to jeden z elementów transgranicznego centrum rekreacyjnego łączącego oba Cieszyny.
- historyczne znaczenie dla polskiej społeczności
- piękne tereny nad rzeką Olzą
- nowoczesne ścieżki pieszo-rowerowe
- transgraniczne połączenie z Polskim Cieszynem
- idealne miejsce na piknik i odpoczynek
Historia parku – od nieużytków do miejsca spotkań
W maju 1909 roku Adam Sikora, księgowy Towarzystwa Oszczędności i Zaliczek, podjął decyzję, która zmieniła oblicze tej części miasta. Kupił dużą działkę nad Olzą – w większości nieuprawianą – i przekazał ją organizacji Macierz Szkolna z przeznaczeniem na ogródek jordanowski. Chodziło o stworzenie miejsca, gdzie dzieci z polskich rodzin mogłyby bezpiecznie się bawić i spędzać czas na świeżym powietrzu.
Wezwanie o pomoc w budowie opublikowano we wszystkich polskich gazetach w Cieszynie. Odzew był szeroki – park powstawał społecznym wysiłkiem mieszkańców. Pierwsze uroczystości odbyły się już w czerwcu i lipcu 1909 roku, choć prace zakończono dopiero w 1912. Rok później na terenie parku stanęły miniaturowe wieże piastowskie, które podkreślały polski charakter tego miejsca.
Park od początku pełnił funkcję nie tylko rekreacyjną, ale także kulturową i patriotyczną. W 1911 roku zorganizowano tu pierwsze dożynki – tradycja, która kontynuowana była przez kolejne lata.
We wrześniu 1914 roku park służył jako obszar zakwaterowania i ćwiczeń cieszyńskiego batalionu Legionów Polskich. Komendantem jednego z pododdziałów był Jan Łysek, który później zginął w walkach pod Kostiuchnówką. W 1935 roku nieopodal bramy stanął pomnik fundatora parku, zniszczony cztery lata później przez hitlerowców, którzy zmienili nazwę kompleksu na Freiheitspark. Dopiero w 1989 roku, staraniem Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego, na budynku restauracji przy wejściu do parku odsłonięto tablicę pamiątkową Adama Sikory.
Nowoczesny park po rewitalizacji
Pierwsza poważna rewitalizacja odbyła się w setną rocznicę ukończenia parku – 31 sierpnia 2012 roku park otwarto po modernizacji. Cały teren otrzymał nowe chodniki z bruku zamkowego, zniszczone drzewa wykarczowano i posadzono nowe, a zbiornik wodny został zmodyfikowany.
Rewitalizacja była częścią szerszego przedsięwzięcia „Ogród dwóch brzegów”, realizowanego wspólnie przez Cieszyn i Czeski Cieszyn. Chodziło o stworzenie transgranicznego centrum turystyczno-rekreacyjnego na obu brzegach Olzy. W latach 2010-2012 wybudowano też most, który połączył oba brzegi rzeki, a tym samym tereny polskiego i czeskiego Cieszyna – można więc swobodnie przechodzić z jednego kraju do drugiego, spacerując wzdłuż rzeki.
Co oferuje park dzisiaj
Park rozciąga się na powierzchni około 6,6 akra (niecałe 3 hektary) bezpośrednio nad brzegiem Olzy. Znajdziemy tu ścieżki pieszo-rowerowe, które stanowią element dłuższej pętli rowerowej biegnącej przez oba miasta. To dobry punkt na trasie dla osób zwiedzających region na dwóch kółkach.
Infrastruktura rekreacyjna obejmuje place zabaw dla dzieci, boisko do siatkówki, miejsca piknikowe oraz odnowione jeziorko. Wzdłuż alejek ustawiono małą architekturę – ławki, kosze na śmieci, oświetlenie. Drzewa i zieleń zostały poddane rewaloryzacji, dzięki czemu park zachował swój stuletni charakter, jednocześnie zyskując nowoczesne udogodnienia.
Lokalizacja tuż nad rzeką graniczną sprawia, że park ma wyjątkowy klimat – z jednej strony widok na wodę, z drugiej perspektywa na polską część Cieszyna.
Dla kogo jest ten park
To miejsce uniwersalne. Rodziny z dziećmi znajdą tu place zabaw i bezpieczne przestrzenie do zabawy. Miłośnicy historii docenią kontekst tego miejsca i jego związek z polską społecznością Zaolzia. Osoby szukające spokojnego miejsca na spacer czy jogging mają do dyspozycji alejki wzdłuż rzeki.
Park sprawdzi się też jako punkt odpoczynku dla osób zwiedzających oba Cieszyny – można tu usiąść, zjeść coś w restauracji przy wejściu lub po prostu odpocząć w cieniu drzew. Cykliści korzystają z parkowych ścieżek jako fragmentu dłuższej trasy przez region.
Jak dotrzeć i ile czasu zarezerwować
Park znajduje się przy ulicy Kasztanowej (Kastanová) w Czeskim Cieszynie, tuż nad rzeką Olzą. Jeśli przyjeżdżasz z polskiej strony, najwygodniej przejść mostem łączącym oba miasta – to dosłownie kilka minut pieszo z centrum Cieszyna. Samochodem można dojechać od strony czeskiej, choć parking może być ograniczony – warto to uwzględnić planując wizytę.
Park jest ogólnodostępny i bezpłatny – można przyjść o dowolnej porze. Na krótki spacer wystarczy 20-30 minut, ale jeśli ktoś planuje piknik, zabawę z dziećmi czy dłuższy odpoczynek nad rzeką, warto zarezerwować godzinę lub dwie. Dobrze łączy się z wizytą w obu częściach Cieszyna – można przejść się z polskiej strony mostem, spacerować po parku, a potem kontynuować zwiedzanie czeskiej części miasta.
Praktyczne informacje
Wstęp: bezpłatny
Godziny otwarcia: park ogólnodostępny przez całą dobę
Lokalizacja: ul. Kasztanowa (Kastanová), Czeski Cieszyn
Powierzchnia: około 2,7 hektara
Dojazd: pieszo mostem z polskiego Cieszyna (5-10 minut z centrum), samochodem od strony czeskiej
Czas zwiedzania: 30 minut – 2 godziny w zależności od planów
Udogodnienia: ścieżki rowerowe, place zabaw, boisko do siatkówki, miejsca piknikowe, ławki, restauracja przy wejściu
Warto mieć przy sobie dokument tożsamości – choć granica między Polską a Czechami jest otwarta w strefie Schengen, formalnie przekraczamy tu państwową granicę. Most łączący oba brzegi Olzy to symbol współpracy dwóch miast i wygodne połączenie dla turystów chcących poznać obie części historycznego Cieszyna.