Na środku cieszyńskiego Rynku stoi fontanna, która od ponad trzech stuleci przyciąga wzrok mieszkańców i turystów. To nie tylko ozdoba – przez lata pełniła konkretną funkcję w miejskim systemie wodociągowym. Dziś stanowi charakterystyczny punkt starego miasta, wokół którego toczy się życie.
Sama fontanna powstała w 1679 roku, choć wtedy wyglądała zupełnie inaczej niż teraz. Zbiornik wodny, nazywany potocznie „Florkiem” lub „Florianem”, był czyszczarnią – częścią systemu zaopatrzenia miasta w wodę.
- historyczna fontanna z XVIII wieku
- piękna figura świętego Floriana
- letnie iluminacje tworzące klimat
- malownicze otoczenie z kamieniczkami
- bliskość innych atrakcji Cieszyna
Historia fontanny i systemu wodociągowego Cieszyna
Woda do zbiornika na Rynku doprowadzana była drewnianymi rurami ze stoku Małego Jaworowego, z okolic dzisiejszego osiedla ZOR. To całkiem spory dystans, co pokazuje, jak zaawansowany był system jak na XVII-wieczne standardy. Mieszkańcy przychodzili tu po wodę, a zbiornik służył też do czyszczenia.
Figura świętego Floriana, która dziś dominuje nad całością, pojawiła się prawie sto lat później. W 1777 roku skoczowski rzeźbiarz Wacław Donay wykonał posąg patrona strażaków. To nieprzypadkowy wybór – drewniane miasta regularnie płonęły, a ochrona przed ogniem była sprawą życia i śmierci.
Fontanna przez mieszkańców nazywana jest familiarne „Florkiem” – zdrobnienie przetrwało do dziś i chętnie używają go zarówno starsi cieszynie, jak i młodsze pokolenia.
Co zobaczyć przy Fontannie św. Floriana
Sama fontanna zajmuje centralny punkt Rynku. Figura świętego Floriana stoi na kamiennym cokole, a wokół zbiornika można usiąść na murku i odpocząć po zwiedzaniu.
W sezonie letnim fontanna działa – woda tryska i tworzy przyjemną atmosferę, szczególnie w upalne dni. Wieczorami włączane są iluminacje, które nadają całości klimatyczny charakter. Zimą fontanna „śpi”, ale i wtedy warto przyjść – otaczające Rynek kamieniczki tworzą malowniczą scenerię.
Warto zwrócić uwagę na detale samej figury. Święty Florian przedstawiony jest w tradycyjnej ikonografii – z wiadrem wody, symbolizującym jego rolę obrońcy przed pożarami. Rzeźba przetrwała wieki i mimo upływu czasu zachowała swój charakter.
Rynek w Cieszynie – okolica fontanny
Fontanna nie istnieje w próżni. Cieszyński Rynek to jedno z lepiej zachowanych historycznych centrów miasteczek na Śląsku. Wokół placu stoją kamieniczki różnych epok, a zachodnia pierzeja tworzy szczególnie fotogeniczne tło dla fontanny.
W okolicy działa kilka kawiarni i restauracji. Latem stoliki wystawiane są na zewnątrz, można usiąść z widokiem na fontannę i obserwować miejskie życie. To dobry punkt do krótkiego odpoczynku podczas zwiedzania Cieszyna.
Sama lokalizacja ułatwia dalsze zwiedzanie. Od Rynku blisko do innych atrakcji miasta – Wzgórza Zamkowego z Rotundą św. Mikołaja, Bramy Cieszyńskiej czy mostu przez Olzę prowadzącego do czeskiego Czeskiego Cieszyna.
Dla kogo jest to miejsce
Fontanna św. Floriana to przystanek dla każdego, kto odwiedza Cieszyn. Rodziny z dziećmi docenią możliwość odpoczynku – dzieci lubią patrzeć na tryskającą wodę, a rodzice mogą chwilę usiąść. Latem niektóre maluchy próbują ochlapać się wodą, choć oficjalnie nie jest to kąpielisko.
Miłośnicy historii znajdą tu ciekawy przykład dawnego systemu wodociągowego. Nie każde miasto posiada tak dobrze zachowany element XVII-wiecznej infrastruktury. Fotoamatorzy natomiast mają gotowy kadr – szczególnie wieczorem przy iluminacjach lub zimą, gdy na kamieniczkach wiszą świąteczne dekoracje.
Święty Florian to patron strażaków, dlatego jego figura często pojawiała się w miastach zagrożonych pożarami. W czasach drewnianej zabudowy każde większe miasto miało swojego „Floriana” – jako formę duchowej ochrony.
Praktyczne informacje – jak dotrzeć i ile czasu poświęcić
Fontanna znajduje się na placu Rynek w samym centrum Cieszyna. Dojazd samochodem jest prosty – w okolicy działają parkingi płatne (strefa płatnego parkowania obejmuje centrum). Najbliższe miejsca postojowe to parking przy ulicy Głębokiej lub przy Teatrze im. Adama Mickiewicza.
Komunikacja miejska również dobrze obsługuje centrum. Większość linii autobusowych przejeżdża przez okolice Rynku lub ma przystanki w odległości kilku minut spaceru. Z dworca kolejowego w Cieszynie do Rynku to około 15 minut pieszo – przyjemny spacer przez starówkę.
Fontanna jest dostępna całą dobę i bezpłatnie – to obiekt w przestrzeni publicznej. Nie ma biletów, godzin otwarcia ani ograniczeń. Można przyjść rano, w południe lub wieczorem – każda pora ma swój urok.
Ile czasu poświęcić? Samo obejrzenie fontanny to kilka minut. Warto jednak potraktować ją jako element szerszego spaceru po Rynku i okolicy – wtedy można zaplanować od pół godziny do godziny. Jeśli dodać kawę w jednej z okolicznych kawiarni, czas się wydłuży, ale to już kwestia indywidualnych preferencji.
Dodatkowe atrakcje w okolicy
Cieszyn to miasto niewielkie, ale z bogatą historią. Skoro już się jest przy fontannie, warto przejść się na Wzgórze Zamkowe – to kilka minut spacerem. Na szczycie czeka Rotunda św. Mikołaja, najstarszy zabytek miasta z XI wieku, oraz pozostałości zamku piastowskiego.
Inny kierunek to Most Przyjaźni łączący polski i czeski Cieszyn. Po czeskiej stronie znajduje się kolejny rynek z własnym klimatem. Można przejść tam i z powrotem bez kontroli – granica istnieje tylko symbolicznie.
Dla rodzin z dziećmi ciekawą opcją może być spacer bulwarami nad Olzą lub wizyta w Muzeum Drukarstwa – niewielkim, ale ciekawym miejscu pokazującym historię sztuki drukarskiej na Śląsku.
Fontanna św. Floriana nie jest atrakcją, przy której spędza się cały dzień. To raczej punkt orientacyjny, miejsce spotkań i element większej całości. Ale właśnie w tej roli sprawdza się doskonale – jako serce starego miasta, które od XVII wieku tętni życiem.